Malina czarna, podobne jak malina czerwona i jeżyna, należy do rodzaju Rubus. Odmiany uprawne zostały ukształtowane z gatunków dzikich: Rubus occidentalis (z Ameryki Północnej), R. coreanus i R. leucodermisn (z Azji Wschodniej).
W porównaniu z innymi gatunkami roślin jagodowych malina czarna ma najwyższą zawartość antocyjanów i polifenoli. Związki te hamują procesy oksydacyjne i tym samym pełnią ważną rolę w profilaktyce chorób nowotworowych, układu krążenia oraz opóźniają procesy starzenia. Ważny jest sposób przetwarzania owoców, aby nie dochodziło do degradacji zawartych w nich cennych składników odżywczych.
Malina czarna jest produkowana przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. W Polsce istnieje niewiele plantacji maliny czarnej, głównie na Lubelszczyźnie (łącznie produkcja – 60 t). Większa ich część była zakładana w porozumieniu z odbiorcą, który eksportował owoce do USA. Producenci zachęceni byli pewnym zbytem (kontrakt na 10 lat) i dobrą ceną – 3 lata temu otrzymywali 6–7 zł/kg owoców odmiany ‘Bristol’. W ubiegłym roku płacono już 4 zł/kg, a w bieżącym roku cena spadła do 2,5 zł/kg. Gatunek ten plonuje słabiej niż malina czerwona (ok. 8–10 t/ha), ale wartość chemiczna owoców powoduje, że cena powinna być wyższa. Z maliny czarnej można przygotować „super food”, czyli produkt o cechach prozdrowotnych np. koncentraty, liofilizaty, soki, dodatki do soków podnoszące ich walory zdrowotne i kolorystyczne. Aby zachęcić producentów do uprawy maliny czarnej, potrzebna jest współpraca z zakładami przetwórczymi. W naszym kraju działają już firmy zainteresowane skupem tych cennych owoców (np. Amplus, Biogrim, czy Lioforte).
W Polsce dostępne są sadzonki dwóch odmian maliny czarnej – ‘Bristol’ i ‘Jewel’. ‘Bristol’ jest plenną odmianą o owocach średniej wielkości. Jednak jest ona podatna na niektóre choroby. ‘Jewel’ ma większe i jędrne owoce, jest także dość odporny na choroby. Zakładając plantację maliny czarnej, warto kupować materiał nasadzeniowy z pewnego źródła, z certyfikatem zdrowotności, aby już na początku produkcji ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób.
Owoce maliny czarnej są mniejsze od maliny czerwonej (osiągają masę 1,7–2,5 g), dlatego najlepiej, gdy zbiór przeprowadzany jest maszynowo. W USA są również takie gospodarstwa, szczególnie w pobliżu dużych miast, gdzie klient może samodzielnie zebrać owoce.
dr inż. Katarzyna Król-Dyrek Niwa Hodowla Roślin Jagodowych
- źródło: Materiały prasowa TSW 20219
